Het Open Boek Texel  

                          




Texel 1945
Gesprek met Artemidze, leider van de Georgiërsopstand
Connie Brood
16 pag., geniet, overdruk uit Vrij Nederland 1983
Omslag: Artemidze bij het russenkerkhof op Texel

Op 5 april 1945 namen in een bunker op Texel drie Georgiërs een beslissing die verstrekkende gevolgen zou hebben. Ze maakten deel uit van het 822ste Georgische Infanteriebataljon dat sinds 1943 bij de Duitse Wehrmacht was ingelijfd. Jewgeni Artemidze (secretaris van de partijorganisatie van het bataljon), Sjalwa Loladze (militaire leider van het bataljon) en Sergej Gudzjabidze (politiek-commissaris) besloten om in opstand te komen tegen de Duitse Wehrmacht op Texel. Een onmogelijke zaak op een ongeschikt tijdstip: de oorlog was aan Texel vrijwel voorbijgegaan en er heerste een stemming dat het zo wel zou blijven tot aan het naderende einde.
De opstand werd neergeslagen. Van de drie leiders overleefde alleen Artemidze de strijd die aan bijna 500 Georgiërs, 117 Nederlanders en ± 2000 Duitse militairen het leven kostte.


Onder: Georgiërs in 1945 bij de familie Halsema in Gerritsland
(met notities van Theo)