Te gast in het park
Een kijkje in de keuken van nationaal park Duinen van Texel, met recepten geïnspireerd door de natuur
Annette van Ruitenburg, Ruth de Ruwe & Tessa van Daalen
Uitgave Van Lamsoor tot Oorlam 2011
Paperback, 95 pag., geheel in kleur 20 x 20 cm, € 14,95
Texelaars zijn trots op hun Nationaal Park Duinen van Texel. De gastheren en -vrouwen in dit gebied vertellen enthousiast over hun favoriete plekken.
In deze fraaie omgeving, in beeld gebracht door fotografe Ruth de Ruwe - zijn ook tal van eetbare producten te vinden, die als inspiratiebron dienen voor de recepten in dit boek.
De receptuur is ontwikkeld in samenwerking met Annette van Ruitenburg, expert op het gebied van streekproducten en 'natuurlijk koken'.
Noord-Hollandpad
Van Texel naar Het Gooi
Banjeren door de binnenlanden van een kustprovincie
De complete routegids, !3 etappes van 14 tot 28 km
Uitgeverij Open Kaart 2011, 12 x 20 cm, € 13,95
Texelpad
Wandelroute rond Texel - Streekpad 4
2de druk 2005, Nivon in samenwerkig met het VVV Texel, 12,5 x 21 cm, € 12,50
Het Texelpad is een initiatief van Staatsbosbeheer, uitgevoerd door het Nivon in samenwerking met het VVV Texel.
Effies buurten
Geschiedenis van Oudeschild in oude foto's
Samensteld door Martha Witte en Gré Zegers
Foto's in zwart-wit, 205 pag., formaat ca. A4, gebonden in bordeaurode kaft, € 29,95
Door de samenstellers in eigen beheer uitgebracht, met ondersteuning van Henk van Wijk
Dit boek is een vervolg op 'Effies beursen' uit 2005, dat vooral ging over de Oudeschilder haven.
Het bevat meer dan 500 foto's, van 1889 tot heden.
Aan de hand van deze beelden wordt de lezer meegenomen op een historische wandeling door de straten van het vissersdorp.
Verschillende episoden uit de geschiedenis van het dorp komen tot leven. We zien oude winkeltjes, steegjes en bedrijvigheid zoals de dijkwerken. En natuurlijk mensen van lang geleden, die poseren of bezig zijn met hun beroep, zoals slager Boekel met de paaskoe en melkboer Sieme Smit met zijn melkkar in het Jeneverbuurtje.
Bijzonder en boeiend zijn ook de platen waarop het dorp van bovenaf te zien is, vanuit de lucht of vanaf de toren van het zeemanskerkje.
De Russenoorlog
Een film van Arnold van Bruggen
Dvd, Prospektor 2009, € 14,95
Nederlands en Georgisch gesproken
Ondertiteling: Nederlands, Engels en Duits
Speelduur 60 minuten
April 1945 Nederland is bijna bevrijd, maar op het eiland Texel begint de oorlog pas. Georgische soldaten in Duitse krijgsdienst beginnen een bloedige opstand tegen hun superieuren.
Het eiland wordt in de as gelegd. Honderden soldaten en burgers komen om, vrienden en vijanden worden gemaakt.
In 'De Russenoorlog' verhalen Georgische en Texelse ooggetuigen deze pijnlijke geschiedenis. Niet iedereen deelt het heroieke beeld dat de opstandelingen van zichzelf hebben. De kleine eilandgemeenschap worstelt met haar oorlogsverleden, tot op de dag van vandaag.
Zie ook Opstand der Georgiërs - Dick van Reeuwijk
J.J. Dros zingt J.C. Bloem (1887-1966)
12 Gedichten, op muziek gezet door Jaap Dros
Muzikale ondersteuning: Jan Kuhne, Rikus Kloosterhuis en Thomas Patijn
Uitgebracht in eigen beheer, € 15,-
Zie ook op YouTube
http://www.youtube.com/watch?v=__XU_jS03u4
'Toen ik achter in de twintig was, kocht ik de verzamelde gedichten van J.C. Bloem, de dichter die ik al op de middelbare school had leren kennen en die me toen al niet onberoerd liet. In de dertig jaar die volgden, werd de bundel mijn meest geliefde boek, dat ik bleef lezen en herlezen. Dikwijls lag het op het nachtkastje naast mijn bed, soms nam ik het mee op reis of las ik het in de winter bij de kachel of 's zomers op het strand.
Het moest er ooit van komen dat ik de bundel een keer ter hand nam, terwijl ik een gitaar op schoot had. Dat gebeurde begin dit jaar. Terwijl ik 'Lichte vensters' las, begon ik er wat bij te tokkelen, zoekend naar de melodie die in het gedicht verborgen scheen te liggen. Ineens leken de woorden vanzelf op hun plek te vallen. Door een plotselinge componeerkoorts bevangen, zette ik in korte tijd een tiental gedichten van Bloem op muziek. Het resultaat van dit proces vindt u op deze cd.
De poëzie van Bloem speelt zich af in een wereld die niet meer bestaat. In deze voorgoed verdwenen wereld dicht hij over het onvervuld verlangen en het immer aan de dood gebonden leven. Hij doet dat op zo'n kwetsbare en openhartige wijze, dat de gedichten mij telkens opnieuw ontroeren. Het is mijn hoop dat déze presentatie van Bloem zijn poezie ook de luisteraar zal weten te raken.'
Jaap Dros, november 2010
1. Aanvaarding
2. Een Bedelaar
3. Een man
4. En dag
5. Dwaze maagd
6. Het brood
7. De voorbarige
8. November
9. Grafschrift
10. Verlaine / Kom vul de glazen
11. Lichte vensters
Door stroming
Waardevolle verhalen uit de onderstroom
Jan Bot
Geb., 245 pag., met foto's in kleur, 26,5 x 21 cm, uitg. Beeldspraak 2011, € 27,50
Samensteller en fotograaf Jan Bot (1958) werkte in diverse delen van het land als leerkracht en directielid. Daarnaast verzorgde hij trainingen en cursussen voor profit- en non-profit organisaties.
Zijn foto's worden regelmatig gebruikt voor tentoonstellingen, tijschriften, kalenders en boeken. Hij treedt ook op als beeldverhalenverteller.
Momenteel is hij voorzitter van het college van bestuur van de Kopwerk-groep, een organistie die vanuit heldere principes en waarden haar medewerkers op scholen, peuterspeelzalen, het stafbureau en het opleidingsinstituut aanstuurt en ruimte geeft.
Verhalen uit de onderstroom
Jan Bot
Geb., 247 pag., met foto's in kleur, 26,5 x 21 cm, uitg. Beeldspraak, tweede druk 2011, € 27,50
Verhalen uit de onderstroom bevat korte bewerkingen van meer dan honderd verhalen uit verchillende culturen, met bij elk een foto.
De verhalen zijn gegroepeerd rond verschillende thema's zodat het boek geschikt kan zijn voor coaches en trainers, als ondersteuning bij veranderingsprocessen of de zoektocht naar persoonlijke groei: het boek kan een steun in de rug zijn voor iedereen die keuzes wil maken om zijn of haar leven richting en inhoud te geven.
Een eeuw eigen
Geschiedenis van TESO 1907-2007
Willem Boot
Jubileumboek bij het 100-jarig bestaan van Texels Eigen Stoomboot Onderneming
Gebonden, 380 pag., rijk geillustreerd, 22,5 x 31 cm, € 40,-
Teso, Texels Eigen Stoomboot Onderneming is een bedrijf zonder winstoogmerk, met als belangrijkste doel een stipte en betaalbare veerdienst voor de lokale bevolking.
In augustus 2007 bestond het bedrijf 100 jaar. Het feest is groots gevierd op de haven van Oudeschild. Tegelijkertijd verscheen dit speciale jubileumboek.
De geschiedenis van de Texelse bootdienst wordt er uitvoerig in beschreven, voorzien van tal van historische foto's en mooie verhalen. Verder bevat het detailtekeningen van schepen en ander interessant archiefmateriaal. Het boek is rijk uitgevoerd: gebonden met stofomslag en op ruim formaat gedrukt.
Het boek is niet saai-chronologisch opgebouwd, maar ingedeeld naar een aantal thema's zoals bestuur, passagiers en klanten, en het vlootbeleid. In augustus 1908 ontving TESO zijn eerste eigen stoomboot, de Dageraad. Voorheen charterde TESO zijn schepen.
Op de cover van het boek kijken we vanaf een oude stoomboot door een patrijspoort naar de ms Dokter Wagemaker, het huidige vlaggenschip. Deze veerboot is vernoemd naar huisarts Wagemaker die een eeuw geleden de Teso oprichtte. De moderne, comfortabele dieselelektrische veerboot kan 300 auto's en 1750 passagiers vervoeren en heeft een diepgang van slechts 4 meter.
Varen voor Texel
Dvd, Maritiem & Jutters Museum 2007, € 9,95
Vanaf 1907 wordt de veerdienst tussen Texel en Den Helder verzorgd door Texels Eigen Stoomboot Onderneming.
Varen voor Texel bevat interviews met medewerkers over 100 jaar Teso geschiedenis.
Zie ook http://www.teso.nl
De Wijnberch des Heren
Godsdienstige veranderingen op Texel, 1514-1572
Gerard van der Kooi
Paperback, 415 pag., met illustraties in zwart-wit en 16 pagina's in kleur, 17 x 25 cm, uitg. Verloren, € 25,-
In 1534 reisden tal van dopers naar Munster om er 'De Jongste Dag' af
te wachten. Onder hen bevonden zich ook enkele Texelaars.
Gerard van der Kooi volgt in de archieven het spoor terug tot de Informacie van 1514 en beschrijft wanneer en hoe op Texel de doopsgezinde ideeën hun weg vonden.
De dopers werden in 1534 zwaar vervolgd en de achtergeblevenen moesten deze zware tijd overleven opdat de groep langzaam weer kon groeien. In 1564 was het klimaat zo veranderd dat men durfde te eisen vrijgesteld te worden van kinderdoop en verplichte kerkgang.
De Wijnberch des Heren geeft een gedetailleerd beeld van het ontstaan en de groei van een groep Texelse dopers en vergelijkt hun geschiedenis met die van dopers op andere eilanden en enkele plaatsen in Noord-Holland en West-Friesland.
Gerard van der Kooi (1934) maakte jarenlang studie van de Wederdopers op Texel. Op 29 september 2005 promoveerde hij aan de Letterenfaculteit van Leiden op het proefschrift De Wynberch des Heren, Godsdienstige veranderingen op Texel 1514-1572. Het is een omvangrijk werkstuk geworden, stevige kost maar zeer leesbaar.
Zie ook De sprekende slang - Nico Dros
Honderd jaar badhotel
En de ontwikkeling van het toerisme in de Koog
Simon Dros
Gebonden, A4 formaat, 140 pag., geheel in kleur, € 23,50
In dit boek is de roerige geschiedenis opgetekend van het badhotel 'Prinses
Simon Dros kreeg bij het samenstellen steun van Ineke Vonk, Hans Bakker en Rob van der Werff. Ze konden o.m. putten uit het familie-album van de familie Flens, destijds de stichter van het hotel. Zodoende staan er foto's in die buiten de familie niemand ooit heeft gezien.
Naast het historische verhaal bevat het boek herinneringen van oud-medewerkers en verhalen uit de tijd van Joop Kikkert, b.v. over de roemruchte Red Bull Bar, waar allerlei artiesten hele langspeelplaten opnamen.
Ook komen markante Koger types als Sieme Luitse in beeld, die regelmatig bij het hotel zijn kostje bij elkaar schraapte.
Ter illustratie zijn in het boek tal van foto's, ansichtkaarten en andere afbeeldingen opgenomen.
Texel
Oer-eiland met vele gezichten
Toon Fey
Paperback met veel foto's in kleur, 77 pag., 21 x 25 cm, uitgave Staatsbosbeheer/Uniepers, € 14,95
Op Texel kun je de dynamiek van de natuur dagelijks aan het werk zien: door wind en zee vormgegeven stranden en duinen, een vogel- en plantenwereld van internationale faam, en de sensatie van ruimte.
Het Nationaal Park Duinen van Texel is een van de vijf plaatsen waar Staatsbosbeheer honderd jaar geleden begon. Het dennenbos dat achter de duinrand werd aangelegd om de 'woeste gronden' productief te maken, is inmiddels omgevormd tot een gevarieerd bos.
Naast De Dennen beheert Staatsbosbeheer ook andere natuurgebieden op Texel, waaronder het kweldergebied De Slufter, de duingebieden De Geul en De Muy, de duinen en de polder van Eierland, en het rotganzenreservaat Zeeburg.
Dit boek verscheen eerder ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van Staatsbosbeheer. Toon Fey publiceert als freelance fotograaf en schrijft natuur- en reisreportages voor verschillende bladen.
Zie ook Wadden, gids voor liefhebbers - Toon Fey
Texel, ontroerend goed
Leven en werk van Harry Tielemans (1929-2001)
Samenstelling Cees Govers
Fotografie Pieter de Vries
Met een voorwoord van Harry de Graaf
Geb., 168 pag., 24,5 x 22,5 cm, LenR 2003, € 29,75
Cartoonist, tekenaar, schilder, kunstenaar, leraar, verzamelaar van curiosa, humorist, cynicus en nostalgiseur. Trefwoorden die van toepassing zijn op Harry Tielemans, een veelzijdige Texelaar over Texel, ontroerend goedis verschenen. De rijk geïllustreerde levensbeschrijving is samengesteld door bewonderaar Cees Govers uit Ede. Een eerbetoon aan de man die beroemdheid verwierf met zijn spotprenten en van wie in vele huiskamers schilderijen aan de muur hangen.
'Hij dacht in beelden en sprak in cartoons'. In zijn schilderijen, kunstwerken en spotprenten legde Tielemans consequent zijn eigen lijn: krachtig, aansprekend, humoristisch, ironisch en soms bizar. Concessies doen was hem vreemd. Waardering of kritiek brachten daar nooit verandering in.
De ruimte en geborgenheid van het leven op het geliefde Texel bleven bronnen van inspiratie en dadendrang.
Als vakman vond hij het predikaat 'kunstenaar' aanmatigend. Toch heeft hij die titel ruimschoots verdiend.
Vaar naar de vuurtoren
Eiland, Isla, Island, Eilân: gedichten over 12 eilanden van het Koninkrijk der Nederlanden
Paperback, 224 pag., samengesteld door Klaas de Groot, uitgave In de Knipscheer, € 18,50
Het Koninkrijk der Nederlanden is eind 2010 'vernieuwd'. Sint Maarten en Curaçao zijn net als Aruba 'landen' geworden binnen het Koninkrijk. En Bonaire, Sint Eustatius en Saba 'openbare lichamen' van Nederland.
De Antillen mogen dan als staatsvorm ontmanteld zijn, eilanden zijn ze alle zes gebleven, Nederlandse eilanden ook, samen met de zes Waddeneilanden. Dit wordt gevierd met de presentatie van de bloemlezing Vaar naar de vuurtoren, waarin dichters hun liefde voor de twaalf eilanden met ruim honderd gedichten in het zoeklicht zetten.
Klaas de Groot ging in de literatuur op zoek naar eilandgedichten en bezocht op zijn speurtocht alle eilanden, behalve Rottum, en ontdekte dat over Ameland en Aruba, over Curaçao en Saba t/m Vlieland, ja zelfs over Rottum, in de loop der tijd heel wat dichters hebben geschreven.
Bijzonder is ook de meertaligheid van deze bloemlezing (binnen het Koninkrijk zijn tenslotte al minstens vier talen officieel: Engels, Fries, Nederlands en Papiaments) die zich weerspiegelt in de ondertitel Eiland, Isla, Island, Eilân.
Bij de samenstelling van Vaar naar de vuurtoren keek Klaas de Groot vooral naar werk dat het eiland als plaats laat zien, ook als plek in het hart. Het hart spreekt duidelijk hoorbaar in het volkslied en daarom zijn, voor zover mogelijk, de volksliederen van de afzonderlijke (ei)landen opgenomen.
De titel van de bloemlezing Vaar naar de vuurtoren komt uit het gedicht Texelse kermis van Sjoerd Kuyper, waaruit de volgende twee strofen:
kijk naar het licht
dat als een mes
tussen de wolken
door geschoven wordt
vaar naar de vuurtoren,
die je al bijna aan kunt raken,
nu je arm in deze helderheid
meer dan een half uur lang is
Het licht, dat van de vuurtoren zou kunnen zijn, opent het zicht op het eiland, en het eiland wordt bijna tastbaar door de arm die 'meer dan een half uur lang is'. Vuurtorens horen het baken te zijn op het eiland. En menig eiland wordt gekenmerkt door de vuurtoren. Denk aan het schattige torentje op Schiermonnikoog, de door het zout en de zon aangevreten toren op Klein Curaçao (op het omslag van het boek) en de reus op California, Aruba. Daar komt nog bij dat de beroemdste vuurtoren van Nederland, de Brandaris op Terschelling, zijn rijm heeft gevonden op Bonaire. De hoogste berg daar heet ook Brandaris, zie het gedicht van Aletta Beaujon in de bundel.
De Mythe van Texel
Het eiland rond in 13 mysterieuze reddingen
Met verhalen van o.a. Diet Verschoor, Jan Heemskerk, Theun de Winter, Tessa de Loo en Imme Dros
Samegesteld door Frans Hopman & Rob Maaswinkel
Gebonden, 120 pag., uitgave in eigen beheer, Texel 2010, prijs € 19,95
De Mythe van Texel is een gevarieerd lees- en kijkboek. Het bevat een kaart met de plaatsen waar de verhalen spelen. Cultuurhistorische en interessante informatie over de omgeving is aan de verhalen toegevoegd.
De Mythe voert terug naar een schpbreuk op 31 oktober 1610. Het vrachtschip De Vriendschap, een driemaster met 30 man aan boord, loopt op een zandbank in het Eierlandse Gat.
Op verzoek van kapitein Kikkert stappen 8 vrijwilligers, allen Texelaars, in een sloep om hulp te halen bij de kastelein van het Eierlandse huis. Hulp komt, maar de 8 zijn nooit bij de kastelein geweest.
Ze keren niet terug en worden ook nooit gevonden. In de loop van de geschiedenis duiken de helden regelmatig op. Ze hebben de afgelopen 400 jaar als geesten of schimmen, 'skimme' op zijn Tessels, een aantal reddingen verricht. Daarom is men ze 'De Skimme van Texel' gaan noemen.
Zie ook http://www.mythevantexel.nl/boek.htm
Ons Genoegen
Een boek met 88 Texelse tekeningen van Blok van der Velden
Samenstelling Herman Bakker en Pieter de Vries
Het voorwoord is van Jaques Dijt
Blok leidt zelf de foto's in aan de hand van een interview uit 1967
Gebonden, gedrukt op 140 gr HVO papier, formaat 24 x 30 cm, € 25,-
Uitgave in eigen beheer
Het Rijk van Eierland
Jan Heemskerk en René Pop
Jubileumboek 175-jarig bestaan polder Eierland
Gebonden, € 29,50
Het feest van Eierland
Fotoboek ter herinnering aan het 175 jarig jubileum van Polder Eierland Texel
Jan Heemskerk & René Pop
Uitgave Van Lamsoor tot Oorlam 2011
Gebonden, 160 pag., geheel in kleur 24,5 x 30,5 cm, uitgegeven in eigen beheer, € 25,-
Herschapen eiland
Landschaps- en panoramafoto's van Ruth de Ruwe
Met het gelijknamige gedicht van Theun de Winter op audio-cd
Geb., 136 pag., 27 x 19 cm, uitgave Nauta, maart 2006, € 29,50
Tweede fotoboek van Ruth de Ruwe over Texel, met 136 pagina's landschaps- en panoramafoto's. Het thema van het boek is geïnspireerd op het bekende gedicht van Theun de Winter: Herschapen Eiland
Op een bijgevoegde cd leest Theun zijn gedicht voor, daarbij muzikaal begeleid door De Eilandband.
http://www.ruthderuwe.nl
Texel en de VOC
Schepen op de rede, Texelaars in de Oost
Met bijdragen van Hans Bonke, Hans Eelman, Perry Moree, Cor Reij, Vibeke Roeper en Ineke Vonk-Uitgeest
Paperback, 235 pag., illustr. in z/w, 17 x 24 cm, Maritiem en Juttersmuseum / Stichting VOC 2002 Texel, € 14,50
De Verenigde Oost-Indische Compagnie heeft een kleine tweehonderd jaar bestaan. In die tijd gingen duizenden VOC-schepen voor anker op de Rede van Texel en maakten honderden Texelaars een reis naar de Oost in dienst van de Compagnie.
Hoewel op Texel ogenschijnlijk weinig sporen naar de VOC verwijzen, is er over de relatie tussen het eiland en de Compagnie veel te zeggen.
Dit boek bevat teksten over bekende onderwerpen (zoals de Wezenputten, de terechtstelling van de muiters van de Nijenburg), actuele onderwerpen (scheepsarcheologie op Rede van Texel, de vondst van de brieven van Aagje Luijtsen) en persoonlijke geschiedenissen van Texelaars. Deze bundel is het resultaat van een vruchtbare samenwerking tussen VOC- en lokale historici. Het heeft een veelzijdig tot resultaat gehad dat allerlei onbekende aspecten van de Texelse VOC-geschiedenis invult.
Zie ook Kikkertje lief, brieven van Aagje Luijtsen - Perry Moree (uitv.)
Eb en vloed
Schilderijen en verhalen uit de Texelse visserij
Samengesteld door Cor de Wolf
Paperback met 51 afbeeldingen in kleur, 22 x 25 cm, Maritiem en Juttersmuseum 2004, € 12,50
De in het boek afgebeelde schilderijen en werken op papier geven een prachtig beeld van ruim honderd jaar Texelse visserij en laten zien aan welke ingrijpende veranderingen deze onderhevig is geweest.
Bij elke afbeelding is er een korte tekst toegevoegd die de geschiedenis van de betreffende kotter of situatie beschrijft. Samensteller Cor de Wolf heeft met dit boek de Texelse visserij op een bijzondere manier onder de aandacht weten te brengen.
Aquarel van Angelique van der Born gemaakt in 1990
Zie ook http://www.texelsmaritiem.nl
Braving Troubled Waters
Rob van Ginkel
Paperback, 338 pag., 15,5 x 23,5 cm, Amsterdam University Press 2009, € 41,50
Artikel >
Omgaan met Texelaars
Hugo Bakhuys-van den Brink
Met illustraties van Henk Noorlander
Geniet, 64 pag., 8,5 x 18,5 cm, € 4,95
'Het is voor de bezoeker van het vasteland buitengemeen moeilijk de Texelse volksaard en gedragswijze te doorgronden. Zelfs ervaren texelologen zijn daar nimmer in geslaagd. Deze handzame en onmisbare miniatuur levert de badgast echter de sleutel om de eilandziel en -stiel te ontsluiten.'
Omgaan met Texelaars werd geschreven door Hugo Bakhuys-van den Brink met medewerking van W. (Pip) Barnard, Joop Rommets, Rob van Ginkel en Harry de Graaf.
Texel in de Eerste Wereldoorlog
De feiten op een rij
Gelein Jansen
Paperback, 167 pag., 15 x 21 cm, LenR 2004, € 17,50
Nederland kon tijdens de Eerste Wereldoorlog neutraal blijven, maar dit boek laat zien hoe sterk deze oorlog ook op een veraf gelegen eiland als Texel dagelijks merkbaar was en grote gevolgen had voor het gewone leven.
Men kreeg hier te maken met vluchtelingen, gemobiliseerde militairen, zeppelins, beperkingen bij scheepvaart en stopzetting van visserij, zeemijnen voor de kust en op het strand, en natuurlijk met een groot tekort aan allerhande grondstoffen en producten.
Het boek beschrijft de direct en indirect merkbare gevolgen van de oorlog, en geeft met een opsomming van feiten ook een beeld van de hele periode, het wel en wee in de dorpen en buurtschappen, en het reilen en zeilen in de verschillende sectoren van de Texelse samenleving.
In het boek is groot aantal foto's opgenomen, op een klein formaat afgedrukt, maar toch interessant omdat het veelal minder bekend materiaal betreft.
Het licht van Texel
Over Johannes Ludovicus Kikkert (1810-1878)
J.L. Kikkert
Paperback, 105 pag., 16 x 24 cm, uitg. Verloren 1991, € 13,-
In 1823 vertrok de dertienjarige Johannes Ludovicus Kikkert vanuit zijn geboorteplaats Den Burg naar Amsterdam voor een studie aan de Kweekschool voor de Zeevaart en de Stuurmanskunst. Zijn hart ging uit naar de grote vaart, maar toen zijn oudste broer overleed, moest hij gaan werken op het notariskantoor van zijn vader.
Uit zucht naar avontuur en met een ontluikend Oranje-gevoel meldde hij zich in 1830 aan als vrijwilliger voor de strijd tegen de Belgen. Van zijn belevenissen tijdens de Tiendaagse Veldtocht hield hij een dagboek bij, dat veel minder chauvinistisch is dan gebruikelijk in die tijd.
Terug op Texel maakte Kikkert carrière. Hij werd notaris en wethouder, vice-consul van België en lid van de Provinciale Staten van Noord-Holland. Daarnaast beoefende hij de cartografie, trad op als investeerder en was de drijvende kracht achter de bouw van de Texelse vuurtoren. Op 1 november 1864 kon Kikkert plechtig het Eierlandse licht ontsteken. Tragisch genoeg was het juist deze vuurtoren die hem, blijkens zijn curieuze correspondentie met prins Hendrik der Nederlanden, in de problemen bracht.
Deze biografie verschaft een opmerkelijk inzicht in het reilen en zeilen van de Texelse - en meer in het algemeen Noord-Hollandse - gemeenschap in de vorige eeuw.
Vlinderen over Texel
Cees Maas
Met illustraties van Sytske Dijksen
Geb., 93 pag., 22 x 16 cm, , Ecomare 2003, € 11,95
Door de rust, ruimte en het bijzondere klimaat is Texel niet alleen een trekpleister voor toeristen, maar ook de vlinder voelt zich hier helemaal thuis.
Vlinderen over Texel geeft een beeld van de rijke vlinderpopulatie op het eiland. Het behandelt 27 dagvlindersoorten en enkele in het oog springende nachtvlinders.
Boomblauwtje bij de RK-kerk in de Cocksdorp
Zie ook Wadden vlindergids - Hein Strick
53 Texelse limericks
Jan Heemskerk
Met illustraties van Benjamin Kikkert
Geb., 15,5 x 21,5 cm, uitg. LenR, dec 2006, € 9,90
'Een vrolijke kijk op jutters en stropers, kokkels en meeuwen, sommeltjes en nonnetjes, poontjes en Boontjes en ander Texels spul.'
De 53 vijfregelige gedichtjes zijn ontstaan uit een passie voor het eiland en zijn bewoners.
Ze zijn gegroepeerd volgens thema's als Texelse producten, plaatsen op Texel en Texelse dieren.
De meeste zijn staaltjes van raak woordenspel, zoals op het cover:
Scholekster
Een scholekster hier in De Koog,
Die liep niet zo goed als hij vloog.
Hij zei: 'Op een kootje
van mijn linkerpootje
heb ik last van een scholeksteroog.'
ZeemeeuwDe meeuw zag zijn maten wel zweven,
maar was zelf op de kade gebleven.
Hij nam zijn ontbijt
het liefst stipt op tijd:
elke dag naast de boot van half zeven.
Vogels op het Gouwe Boltje
Een volledig overzicht van de avifauna van Texel
Adriaan Dijksen
Met medewerking van Frits-Jan Maas en Cor Smit
Geb., 534 pag., 17 x 25 cm, met illustraties, LenR 1996, € 27,-
Dit naslagwerk is gebaseerd op de overzichten van de Texelse vogelstand die Adriaan Dijksen in 1967 en in 1974 maakte samen met zijn tweelingbroer Lieuwe.
De uitvoerige beschrijvingen van vogelsoorten worden ingeleid met algemene hoofdstukken over de geologie van het eiland, de geschiedenis van oude en jonge duinafzettingen, het landschap, de bebossing, de inpolderingen en de buitendijkse wadgebieden. Ook de invloed van de mens op de ontwikkeling van het landschap komt aan de orde, zoals b.v. bij de ruilverkaveling.
Frits-Jan Maas nam het hoofdstuk voor zijn rekening over de trek van zee- en kustvogels. Cor Smit maakte het verslag over de wad- en watervogels.
Ornithologisch jaarverslag Texel 2010 - Vogelwerkgroep, € 8,-
Vogelwerkgroep Texel
LITERATUUR
UITVERKOCHTE TITELS
Gids voor de vogels van Texel - Adriaan Dijksen, Het Open Boek, Texel 1992/2000
De lepelaars van de Muy - Nol Binsbergen, gebr. Binsbergen / Het Open Boek, Texel 1995
Ecologische atlas v.d. Nederlandse wadvogels - Teunis Piersma, Bruno Ens, Leo Zwarts, Schuyt&Co, Haarlem 1999
Vogels kijken op Texel - Sytske Dijksen-Overbeeke, Ecomare / VVV Texel 1989
Texel, uniek vogelparadijs in de Waddenzee - Jan P. Strijbos, Het Spectrum, Utrecht 1977
Texel vogeleiland - A.J. Dijksen en L.J. Dijksen, Thieme, Zutphen 1977
De vogels van Texel - Chr. van Orden, A.J. Dijksen en L.J. Dijksen, Texels Museum Vereniging 1967
Texel het vogeleiland- J. Drijver, De Spieghel, Amsterdam 1934; L.J. Veen, A'dam 1957
Texel
Uniek vogeloord
Wim Janszen
Brochure, 48 pag., 15 x 21 cm, uitgave 2009, € 4,95
Wil en Nelie Janszen uit Harderwijk hebben hun liefde voor het eiland - en dan vooral voor de rondvliegende vogels - gebundeld in een boekje.
Het echtpaar bezoekt het eiland al sinds 1963, altijd gewapend met camera en verrekijker.
In het boekje Texel, uniek vogeloord, staan meer dan 200 foto's van vogels, planten en schelpen.
Texel in oude ansichtkaarten
Klaas de Ridder
Oblong, 64 pag., foto's in zwartwit, uitgeverij Retrospect Boekproducties 2009, € 8,95
Distributie: boekhandel Het Open Boek
(Uit het voorwoord) Deze uitgave is niet het eerste boekje over Texel en ook niet het eerste waarin oude prentbriefkaarten zijn opgenomen.Toen de uitgever mij vroeg om 60 kaarten uit mijn eigen verzameling te kiezen en van tekst te voorzien, moest ik daarom eerst bedenken op welke manier dit voor het publiek het meest interessant kon zijn. Uiteindelijk heb ik gekozen voor een mix waarin heel vroege fotografie wordt afgewisseld met beelden uit een minder ver verleden, tot in de jaren zestig. Het aardige daarvan is, dat je bij de oudste serie het grote verschil ervaart met de tegenwoordige tijd, terwijl je er dankzij de nieuwere juist meer herkenning en houvast aan krijgt.
Naast een aantal klassiekers die ik niet wilde missen, heb gezocht naar ansichtkaarten die niet eerder in boekvorm zijn verschenen. De begeleidende teksten zijn kort en informatief, het bevat veel feiten maar ook bijzondere wetenswaardigheden waarmee ik u hoop te verrassen.
Texel
Cardbox met oude Texelse postkaarten
54 kaarten in kleur en z/w op formaat 16 x 11 cm, BnM uitgevers Nijmegen 2008, € 7,95
Een set van 54 kaarten in een mooi kado-doosje.
De kaarten zijn gereproduceerd naar originele modellen. Achterop staat een korte kenschets met het jaartal van uitgave. Samen geven ze een beeld van hoe het eiland er ongeveer honderd jaar geleden uitzag.
Texel in beweging
Een eiland om te ontdekken
Dvd, 51 minuten, Videolux Productions 2009, € 14,95
Strandpaal 12
Een documentairefilm van Michiel Beishuizen
Dvd, uitgave Majoor Beishuizen 2007, alleen te koop in Het Open Boek, € 9,95
'6 maanden bikkelen op een stukkie zand'
Een jaar lang heeft Michiel Beishuizen gefilmd op het stuk Texelse strand ter hoogte van strandpaal nummer 12.
In de winter is het er woest en leeg, geen spoor van menselijke activiteit; maar vlak voor Pasen, als het strandseizoen begint, dan staat er opeens een strandpaviljoen. Het is een haastig opgebouwde en steeds weer opgelapte horecanederzetting, uitbundig beschilderd met zonnebloemen.
Het is geen gewoon strand daar bij strandpaal 12. Wie het eenmaal gevonden heeft keert er steeds weer terug. Het is een plek om het dagelijks leven even uit te stellen.
Michiel Beishuizen heeft ongeveer 50 minuten beeld en geluid bij elkaar gefilmd. De zee, het landschap, de mensen, het paviljoen, de stilte en de leegte. Strandpaal 12 kwam tot stand mede dankzij een financiële bijdrage van de gemeente Texel.
Skéépe
De Skéépe van Texel
Michiel Beishuizen
Geb., 40 pag., in kleur, met bijgevoegde documentaire film op dvd, € 19,95
Uitgave M. Beishuizen - uitgave in eigen beheer
Na zijn succesvolle film over het wel en wee van strandpaviljoen paal 12, presenteert Michiel Beishuizen nu een nieuwe film op dvd, over 'De Skéépe van Texel'. De film zit in verpakt in een charmant boekje met dezelfde titel.
Op de dvd staat een documentaire film van een half uur, met daarop een gefilmde impressie over de schapenhouderij van de familie Keijser aan de Hallerweg nabij Den Burg. Alle aspecten van het bedrijf zoals het in de loop van het jaar reilt en zeilt, komen aan de orde. Het bijgeleverde boekje is vlot en smaakvol geïllustreerd, en bevat verhalen, gedichtjes, wetenswaardigheden en kleine interviews met mensen die op uiteenlopende manieren bij het Texelse schaap betrokken zijn, zoals b.v. de veearts, de makers van schapenkaas, wolvet crèmes, schapenijs en dekbedden, de slager en de slachter, de kunstschilder en de kok.
Zie ook De Texelaar - Piet A. Bakker (uitv.)
Eiland op zicht
24 ontmoetingen met bewoners van Texel
Carola Rombouts
Paperback, 112 pag., 17 x 20,5 cm, € 12,50
Uitgave in eigen beheer door De Grafiekdrukkerij te Amsterdam
Texelaars zijn rasvertellers, dat weet Carola Rombouts inmiddels. Na een oproep in de Tesselse Courant fietste ze tussen november 2005 tot najaar 2006 van dorp naar dorp, om bij 24 Texelaars hun bijzondere verhalen op te tekenen. Elk verhaal schreef ze zo bondige en natuurgetrouw mogelijk op, en van elke verteller sneed ze een portret en een illustratie in linoleum. Het resultaat is een prachtige bundel met bijzondere en levensechte Texelse ontmoetingen.
Zie ook http://www.grafiekdrukkerij.nl
De Convexe Kustboog
Bijdragen tot de kennis van het westelijk waddengebied en de eilanden Texel, Vlieland en Terschelling
Henk Schoorl
Geb., 22 x 28,5 cm, met illustraties, uitgave Pirola 1999, 4 delen, € 17,95 per deel
Historisch geograaf Henk Schoorl (1920-1997) bestudeerde de ontwikkeling van de kustvorm van de noordkop van Noord-Holland. Het omvangrijke boekwerk dat hij daarover aan het schrijven was en waar in vakkringen met groeiend ongeduld naar werd uitgezien, was nog niet geheel voltooid toen hij in 1997 plotseling overleed. Dat diens levenswerk toch kon verschijnen, is te danken aan J.T. Bremer en H.Th.M. Lambooij, die met bewonderenswaardige volharding en dicipline alle aantekeningen, artikelen, schetsen en concepten tot een samenhangend geheel persklaar wisten te maken.
De Convexe Kustboog bestaat uit 4 delen. De eerste twee gaan over de ontstaansgeschiedenis van Texel en de westelijke Waddenzee, het derde en het vierde deel gaan over Vlieland en Terschelling.
Het eerste deel behandelt de ontwikkeling op en rond Texel tot 1550, het tweede de geschiedenis van Texel tot 1800 en de ontwikkeling van de westelijke Waddenzee tot heden.
Schoorl laat zien dat de duliviale gronden bij Texel en Vlieland zoveel weerstand boden aan de zeestromingen, dat ze daardoor het steunpunt werden van de kustlijn zuidelijk van Den Helder en oostelijk van Ameland. Naast de historische geografie is er in boeken veel plaats ingeruimd voor de geschiedenis van het leven en werken op de genoemde eilanden.
Zie ook Ballade van Texel - Henk Schoorl
LITERATUUR
ANDERE BOEKEN VAN HENK SCHOORL (uitverkochte titels)
Kust en kaart, uitgave Pirola 1990
Varensgasten en ander volk - Jan T. Bremer en H. Schoorl, uitgave Pirola 1987
Volk aan het Marsdiep - Jan T. Bremer en H. Schoorl, uitgave Pirola 1983
Ballade van Texel, Texel in het midden van de zestiende eeuw, toelichting bij de reproductie van
een kaartfragment, Het Open Boek 1976
Texel in enige zestiende-eeuwse kaarten en opmetingen, tijdschrift Holland nr. 3/4, 1975
Zeshonderd jaar water en land, publ. Aardrijkskundig Genootschap, Wolters 1973
ANDERE BOEKEN M.B.T. DE GEOGRAFIE VAN TEXEL
The Archaeology of Texel - P.J. Woltering
Four studies on settlement and landscape (1350 BC-1500 AD). Academisch proefschrift Rijksdienst voor Oudheidkundig Bodemonderzoek, januari 2000. Bevat vier artikelen over bewoning en landschap. Engelstalig, ca. 396 pag., 20,5 x 25,5 cm, met achterin een Nederlandse samenvatting. Er is een dikke map met gedetailleerd kaartmateriaal aan toegevoegd. Een klein aantal exemplaren is in de handel gebracht en te koop voor € 43,50
Kaart van Texel - J.L. Kikkert, verbeterd in 1854 en 1864, heruitgave LenR 1988, door K. Uitgeest aangevuld met 100 scheepsstrandingen uit het midden van de 19e eeuw, € 6,90
Bodemkaart van Nederland, schaal 1:50.000, kaartblad Texel met toelichting door J.L.Kloosterhuis, Stichting voor Bodemkartering, Wageningen 1986, € 22,50
UITVERKOCHTE TITELS
Van het Clijf tot Den Hoorn - Kikkert en de Jager, geb., 184 pag., 21,5 x 30 cm, Drechtwerk / NautaBoek 1998
Veldnamen van Texel - Sjaak Schraag, gebonden, 466 pag., 30 x 21 cm, 1990
Het Lant van Texel - J.A. van der Vlis, uitgave LenR, Texel 1975
En om hen heen was alles branding
Scheepsstrandingen en reddingen bij Texel, Vlieland en Terschelling in de 19e eeuw
Aad Schol en Klaas Uitgeest
Geb., 112 pag., 21 x 30 cm, uitgave LenR, € 17,90
Scheepsrampen hebben altijd tot de verbeelding gesproken.
Een vaartuig dat wordt besprongen door de medogenloze zee en waarvan binnen korte tijd niets anders is te zien dan een langzaam wegzinkende mast. Drenkelingen in de woeste golven die schreeuwend proberen boven water te blijven, of zich in doodsangst vastklampen ronddrijvende wrakstukken.
Beide schrijvers van En om hen heen was alles branding zijn al sinds hun kinderjaren gefascineerd door deze dramatische gebeurtenissen. Klaas Uitgeest heeft in de loop van de tijd een heel archief opbebouwd over honderden scheepsstrandingen en reddingen rond Texel, Vlieland en Terschelling in de 19e eeuw.
Op basis hiervan heeft oud-zeeman Aad Schol een selectie gemaakt van een twintigtal van de meest opmerkelijke rampen.
De technische details uit akten en scheepsverklaringen heeft hij weten om te zetten in een reeks spannende verhalen waarin angst en onverschrokkenheid uit de harde werkelijkheid doorklinken.
LITERATUUR
Het licht van Texel - J.L. Kikkert, over Johannes Ludovicus Kikkert (1810-1878), € 13,-
UITVERKOCHTE TITELS
Onderwaterarcheologie rond Texel - Piet Kleij, 1991
De avonturen van Dirk Kooger, Texels zeekapitein (1780-1847), bewerkt door J.P. Ambriola en P.A. Liefhebber, Den Burg 1979
Texelaars in het leger van de paus
Reisverslag van Cornelis Witte, zoeaaf van 1866-1868
Sjaak Schraag
Gebonden, 145 pag., geïllustreerd, uitgeverij Nox 2006, € 9,50
Op een stormachtige zondag in 1866 vertrok Cornelis Witte per boot uit de haven van Oudeschild. Hij werd soldaat in het leger van de paus, oftewel zoeaaf. Enkele jaren patrouilleerde hij door de bergen rond Rome, op zoek naar rovers, lekker eten, schone kleren, prachtige kerken, goede wijn en ander avontuur. Hij trof soms andere Texelaars, zelden zag hij de gevreesde troepen van Garibaldi, de Italiaanse veldheer die Rome belaagde. 'Hier is het rustig voor het oog' schreef Witte, 'maar het broeit en smeult altijd maar voort, zuiver is het niet (...). Als we weer moeten kloppen wil ik graag mee. Ik ben er tweemaal doorgerold, ik zal er nu ook wel doorkomen. De kogels kunnen me nog niet raken.'
Cornelis Witte liet een smeuig reisverslag na, maar ook een uniform, brieven en foto's uit zijn diensttijd. Ze inspireerden Sjaak Schraag, zijn achterkleinzoon, om de geschiedenis van de Texelse zoeaven te schrijven. Daar is aan toegevoegd een brief van Klaas Smit gedateerd 9 nov 1867, die een beschrijving geeft van de beslissende slag bij Mentana.
Sjaak Schraag (1941) houdt zich intensief bezig met de geschiedenis van Texel. In 1990 publiceerde hij het boek Veldnamen van Texel
Bodemkaart van Nederland
Kaartblad Texel
J.L. Kloosterhuis
In plastic hoes, 15 x 22,5 cm, Stichting voor Bodemkartering Wageningen 1986, twee kaarten (schaal 1:50.000)
en twee boekjes van 64 en 134 pag., € 24,50
De bodemkaart van Texel is gedrukt over de topografische kaart en bijgevoegd in twee versies: één in kleurvlakken, de andere in lijn, bedoeld als werkblad.
Er zijn twee toelichtingsboekjes bij, het eerste gaat over de algemene begrippen en de indeling van de kaart. Het tweede geeft uitvoerige informatie over de geologische ontwikkeling van het eiland. Het behandelt de diverse afzettingen uit het pleistoceen en het holoceen, de duinvorming, de bewonings- en ontginningsgeschiedenis, de bodemgeografie, de waterbeheersing, de verschillende grondlagen en de bodemgeschiktheid.
Bijlage >
Tessels woordenboek
Gelein Jansen
Edities Tessels-Nederlands en Nederlands-Tessels, paperbacks van ca. 300 pag, 13 x 20 cm, ze kosten beide € 22,50
Na het in 1993 verschenen Tessels voordenboek Nederlands- Tessels (met sèèggies) is er nu een editie Tessels-Nederlands. Het geeft een overzicht van ruim 13.000 woorden en als extraatje twee in het Tessels vertaalde volksverhalen van Texelaar W. Metz Tzn, daterend uit de periode 1910 tot 1920.
De sèèggies (uitdrukkingen) die opgenomen zijn in de editie Nederlands-Tessels staan achterin, dus apart van de woordenlijst.
Met steun van de dialectclub zijn er daarvan ongeveer 1100 verzameld die op trefwoord gerangschikt zijn.
LITERATUUR
UITVERKOCHTE TITELS
Kuukelehaantje Kippekont - Theo Timmer, nieuwe Tesselse kinderversjes, 1993
Tesselse skeurklendertjes - Gelein Jansen, uitgegeven in 1987, 1988 en 1989 door LenR
Tesselse novellen en volksverhaaltjes - W. Mets Tzn, deels in dialect, uitg. Weduwen
en Weezenfonds 'Texels belang', Egner Den Helder
Bessie van ouwe Hoore - Anneke Paagman, kinderversjes, deels in dialect, uitg. LenR
Het Tessels - S. Keyser, uitgeverij Brill Leiden 1951
Fijn en grof en Schimmenspel - D.L. Daalder, jeugdromans Oosterend, deels in dialect,
uitg. De Boer 1950
Isola Bella - E.M.A. van Burg, roman die in Den Burg speelt, deels in dialect, uitg. 1913
